Reklamy
| Polskie nieligowe rozgrywki w piłce nożnej |
 |
 |
 |
Strona 1 z 6 Historia rozgrywek nieligowych na ziemiach polskichPrzed I wojną światowąGalicja Początki rywalizacji o miano najlepszej męskiej drużyny piłkarskiej na ziemiach polskich (wówczas jeszcze pod zaborami) sięgają początku XX wieku, gdy to w Galicji zaczęto tworzyć pierwsze rodzime kluby futbolowe. Latem 1903 uczniowie lwowskich szkół - pod przewodnictwem swych opiekunów - wraz z byłymi członkami koła futbolistów Sokoła-Macierzy założyli dwa pionierskie zespoły: Lechię oraz I. LKPN "Sława" (przekształcony następnie w Czarnych), natomiast wiosną 1904 powstał Klub Gimnastyczno-Sportowy IV Gimnazjum (późniejsza Pogoń). 13 czerwca 1906 - po zakończeniu pokazowego dwumeczu w krakowskim Parku Jordana, w którym rywalami ekip gospodarzy ("przodowników" i "akademików") były lwowskie: Czarni i KGS IV Gimnazjum - doszło w "pod Wawelem" do utworzenia Akademickiego Klubu Footballistów (z czasem AKF Cracovia). We wrześniu 1906 "przodownicy" przyjęli nazwę "Biało-Czerwoni" (zwani też "drużyną Szeligowskiego" - od nazwiska założyciela), zaś w październiku 1906 Józef Lustgarten zorganizował na Błoniach turniej piłkarski, w którym oprócz wyżej wspomnianych, udział wzięło 14 innych zespołów - m.in. Czerwoni, II Szkoła Realna (po zakończeniu turnieju przyjęła nazwę Wisła - od niebieskiego koloru swoich strojów), Czarni, czy Gimnazjum Św. Anny. Zwyciężyli w nim "Biało-Czerwoni", druga zaś była AKF Cracovia. 8 grudnia 1906 powstała Juvenia Kraków. Oprócz meczów i turniejów na szczeblu miejskim, rozgrywano w tym czasie również spotkania międzymiastowe, m.in.:
W latach 1910-1911 do Austriackiego Związku Piłkarskiego (niem. Östericher Fussball Verband – ÖFV), członka FIFA, należały m.in. Wisła, Cracovia i Pogoń. 20 grudnia 1910 Wisła wystąpiła z ÖFV z pobudek patriotycznych, zgłaszając swój akces do Union Internationale de Football Association (UIFA), kierującego się zasadą narodowości, a nie jak FIFA – państwowości. Zrzeszał on wówczas tylko trzy związki: amatorów Anglii, jedną z federacji francuskich oraz Czeski Związek Piłkarski. W maju 1911 Wisła zgłosiła inicjatywę utworzenia niezależnego Polskiego Związku Towarzystw Sportowych Piłki Nożnej (PZTSPN), tzw. Związku Footbalistów Polskich, do którego przystąpili również Czarni Lwów oraz kilka klubów prowincjonalnych. Po zaledwie 2 miesiącach nastąpiło rozwiązanie PZTSPN i powrót drużyn pod patronat ÖFV. Jednak 25 czerwca 1911 - z inicjatywy prezesa Cracovii - powołano Związek Polski Piłki Nożnej (ZPPN). Jako, że Galicja wchodziła wówczas w skład monarchii austro-węgierskiej, ZPPN musiał być zrzeszony w ÖFV, ponieważ FIFA dopuszczała istnienie w jednym państwie jedynie jednego związku piłkarskiego (za wyjątkiem Wielkiej Brytanii, co było uzasadnione historią rozwoju futbolu). Był jednak w pełni autonomiczny. Zgodnie ze statutem Związku, jego siedzibą było miejsce zamieszkania prezesa, stąd początkowo był nią Kraków (pierwszym prezesem ZPPN był prezes Cracovii – Stanisław Kopernicki), a od 1912 – Lwów (Ludwik Christelbauer). W maju 1913 ZPPN zorganizował premierowe Mistrzostwa Galicji (tzw. klasy A), będące w pierwszymi oficjalnymi klubowymi mistrzostwami na ziemiach polskich. Miały one status mistrzostw kraju. Rywalizację wygrała Cracovia, przed Wisłą Kraków i Pogonią Lwów. Równocześnie ze zmaganiami klasy A prowadzono rozgrywki w klasie B (wystąpiło w nich 20 pozostałych polskich klubów piłkarskich zaboru austriackiego (m.in. Lechia Lwów, Hasmonea Lwów, RKS Kraków, Resovia Rzeszów, Tarnovia Tarnów, Polonia Przemyśl, Sandecja Nowy Sącz, Wisłoka Dębica i Rewera Stanisławów). W 1914 rozgrywki przerwano z powodu wybuchu wojny – w tabeli prowadziła jednak Cracovia, przed Czarnymi, Pogonią i Wisłą. Do 1914 w Krakowie, poza Cracovią i Wisłą, działały:
Poza Lwowem i Krakowem także w pozostałych miastach Galicji powstawały kluby piłkarskie. Należały do nich m.in.: Wisłoka Dębica, Sandecja Nowy Sącz, Polonia Przemyśl, Resovia Rzeszów, Rewera Stanisławów, Pogoń Stryj, Tarnovia Tarnów czy Wadowickie Koło Sportowe. |